بزرگترین چالش جمهوری اسلامی، چالش تصویر است/ افغانستانی‌ها تلویزیون ایران را برای خانواده‌هایشان امنیت می‌دانند


معاون بخش رسانه‌های نوین خبرگزاری فارس گفت: ما گرفتار افول رسانه‌های رسمی هستیم. در گذشته منبع خبر برای مان بسیار مهم بود اما امروزه تنها انتقال پیام برای مان مهم است و فرقی نمی‌کند که این پیام را از کدام رسانه گرفتن کرده ایم.

به خبرگزاری سینماخبر  سومین برنامه چهل سال با رسانه‌ها با موضوع رسانه‌ها و سرمایه اجتماعی با حضور کارشناسانی همچون حسن بیادی، نایب رئیس دوره دوم و سوم شورای شهر تهران، محسن مهدیان، معاون بخش رسانه‌های نوین خبرگزاری فارس و حسین بصیریان، مدرس دانشگاه و با اجرای فرید محمدی در فرهنگسرای رسانه برگزار شد.

**بیادی: افغانستانی‌ها تلویزیون ایران را برای خانواده‌هایشان امنیت می‌دانند

حسن بیادی، نایب رئیس دوره دوم و سوم شورای شهر تهران، با اشاره به تعریفی از سرمایه اجتماعی گفت، سرمایه یعنی داشته‌های ماست و سرمایه اجتماعی متعلق به همه مردم است. همچنین مهم‌ترین سرمایه اجتماعی جامعه را می‌توان امنیت برشمرد و پس از امنیت می‌توانم به ارتباطات و مشارکت اشاره کنم.

وی مقوله فرهنگ را در سرمایه اجتماعی بسیار مؤثر دانست و گفت: ما باید ۴۰ سال پس از انقلاب را به گونه‌ای بررسی کنیم که در این چهل سال چه سرمایه اجتماعی به دست آورده‌ایم و برای حفظ آن چه کرده‌ایم. در این ۴۰ سال، رسانه‌هایمان پیشرفت چشمگیری کرده‌اند.

نایب رئیس دوره دوم و سوم شورای شهر تهران، فرهنگ مجموعه‌ای از آداب و رسوم، رفتارها، کردارها، اقلیم، باورها و ارزش‌های دینی و ملی دانست و گفت، تعریف‌های بسیاری از فرهنگ وجود دارد اما تعریفمان برای فرهنگ جزیره‌ای است که البته این امر تنها برای فرهنگ رخ نداده است و نگاه جزیره‌ای در همه عرصه ها شکل گرفته است.

بیادی اظهار کرد، پیش از انقلاب مساجد، هیئات، NGOهای محلی بهترین سرمایه های اجتماعی کشور بودند که البته این سرمایه ها امروز هم رشد کرده‌اند.رسانه برای سرمایه اجتماعی نقش پل را ایفا می‌کند و می‌تواند سبب پیشرفت سرمایه اجتماعی شود. از این جهت اهمیت رسانه بسیار مهم است. پس از انقلاب شاهد سرمایه‌های بسیاری بودیم تا جایی که نقش رسانه را بیشتر احساس کردیم.

وی افزود: برای شرکت در نمایشگاه فرانکفورت به آلمان رفتم در آنجا تعدادی از افغانستانی‌ها را دیدم که تلویزیون ایران را مشاهده می‌کردند. ابتدا تصورم بر این بود که با دیدن ما این کار را کردند اما پس از جویا شدن متوجه شدم که آنها تلویزیون ایران را برای خانواده‌های شان یک امنیت می دانند.

بیادی با اشاره به سرمایه‌های ایام دفاع مقدس گفت: در آن دوره فرمانده پایگاه بودم. در یکی از روزها به منزل پیرمردی رفتم که مستأجر بود. او چای در خانه نداشت و عنوان کرد که ما چای نمی خوریم چراکه باید به همراه آن قند بخوریم به همین دلیل کوپن قند و شکرمان را به جبهه می دهیم. همچنین با گذشت این سال ها وقتی با مترو جایی می روم، هنوز هم جوانی احترام ریش سفید ما را می کند و جایش را به من می دهد. این ها سرمایه های اجتماعی است که شاهدش هستیم و نتیجه عملکرد قوی رسانه هاست.

وی افزود: آمریکا هرساله ۲۰ میلیون دلار برای جنگ نرم علیه ایران هزینه می کند شاید این رقم برای آمریکا چیزی نباشد اما آنها تلاش می کنند با این هزینه جمهوری اسلامی را از طریق تهاجم فرهنگی ساقط کنند. مقام معظم رهبری سال ها پیش با تیزبینی شان به تهاجم فرهنگی اشاره کردند اما مسئولان توجهی نشان ندادند درحالی که نوک پیکان تهاجم فرهنگی به سمت سرمایه اجتماعی بوده که از ایام دفاع مقدس به وجود آمده است.

بیادی اظهارداشت: نقش رسانه در حفظ سرمایه اجتماعی اهمیت بسیاری دارد. از شکل گیری انقلاب اسلامی تا به امروز رسانه های بیگانه درصدد ساقط شدن نظام را دارند. ۷۵ روز از انقلاب نگذشته بود که تجزیه طلبان شروع به فعالیت کردند. در ادامه شاهد تشکیل خلق ترکمن، خلق ترک، خلق عرب بودیم. بعدها شاهد هشت سال جنگ تحمیلی بودیم.

وی افزود: مهم ترین سرمایه اجتماعی ما وحدت است که آنها از طریق رسانه های شان تلاش کردند این وحدت را از نابود کنند. آنها اپلیکیشن هایی را در راستای تهاجم فرهنگی تولید کردند و تلاش هایی برای این امر داشتند.

نایب رئیس دوره دوم و سوم شورای شهر تهران تصریح کرد: ما به لحاظ ابزار بسیار پیشرفت کرده ایم و شاهد تعداد بسیاری از رسانه های تخصصی هستیم. خبرگزاری بین المللی قرآن”ایکنا” یکی از رسانه های تخصصی است که همتایی ندارد و در میان کشورهای اسلامی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. اسرائیل مشابه این خبرگزاری را تأسیس کرد و با تأسیس آن قصد داشت بگوید که قرآن هیچ چیزی برای ارائه به بشر ندارد و پس از مدتی آن رسانه بسته شد. درحالی که خبرگزاری ایکنا به گونه ای در حوزه قرآن فعالیت می کند که رقیبی ندارد تا جایی که به ۴۰ زبان ترجمه می شد و به دلیل ضعف اقتصادی امروزه به حدود ۲۰ زبان ترجمه می شود.

وی با بیان اینکه رسانه‌ها از مردم عقب افتاده‌اند، اظهاداشت: ما کاشتمان زیاد اما برداشت مان کم است. ایرادها را باید مورد بررسی قرار دهیم. امروزه به نقطه ای رسیده ایم که فرد زندگی می کند اما احساس بی هویتی دارد و یا در عین امنیت است اما با برخوردهای شخصی احساس ناامنی می کند. رسانه های بیگانه روی این موضوع تلاش دارند تا ما چنین تصوراتی داشته باشیم. آنها روی توسعه ناامیدی کار می کنند و توسعه ناامیدی بالاترین پارامتری است که رسانه های خارجی برای آن هزینه می‌کنند.

بیادی اظهارداشت: رسانه‌ها باید مردم را هدایت کنند و به سمتی سوق دهند که در جهت خلاف حرکت‌های رسانه‌های بیگانه باشند و به نوعی بر آن رسانه ها پیروز شوند. برای مثال آتش سوزی در کالیفرنیا صورت گرفت اما در اخبار شاهد سانسور بسیاری از مطالب این رویداد بودیم. آنها تصاویری که رویدادهایشان انتخاب می کنند، در راستای اهداف و به نفع خودشان است. آن چیزی که سبب توسعه ناامیدی می‌شود، تبعیض در میان مردم، تجمل گرایی، اجرای غلط قوانین، بی‌برنامگی و عدم توجه به برنامه‌ها است.

**مهدیان: امروز گرفتار افول رسانه‌ها هستیم

در ادامه محسن مهدیان، معاون بخش رسانه‌های نوین خبرگزاری فارس با اشاره به تعریفی از سرمایه اجتماعی گفت: برای بیان این موضوع مثالی از تیم یک فوتبال را مطرح می‌کنم که برای تشکیل یک تیم فوتبال نیازمند سرمایه مادی ”زمین چمن و ساختمان» و سرمایه انسانی ”فوتبالیست» اشاره کرد اما در ادامه روند متوجه می‌شویم که این دو سرمایه به تنهایی کفایت نمی‌کند و باید به سرمایه دیگری همچون قوانین و اخلاق بین آن اشاره کنیم. اگر این سرمایه‌ها در کنار هم نباشد، نمی‌توان شاهد تشکیل تیم فوتبالی بود و حتی مثال دیگری را برای دو سارق می زنم مبنی بر اینکه دو سارق برای دزدی علاوه بر داشتن تجربیات و ابزار لازم، نیازمند قرارداد مابینی هستند که نامش اعتماد است.

وی ادامه داد: اگر یک روز پرتقال فروشی به جای ۵ تن، ۱۰ تن پرتقال را روانه بازار کند، قیمت پرتقال تغییر خواهد کرد چراکه عرضه بیشتر از تقاضاست. اما این امر در موضوع قیمت دلار و سکه رخ نداد؛ یعنی دولت سکه و دلار فروخت اما باز هم قیمت ها افزایش یافت، علت اصلی همین بی اعتمادی مردم به دولت است.

معاون بخش رسانه‌های نوین خبرگزاری فارس تصریح کرد: رسانه نقش چشم مخاطب را دارند.  رسانه‌ها روایتی را به مخاطب انتقال می‌دهد که براساس برداشت‌های خودشان است.

مهدیان با بیان اینکه باید بپذیریم که رسانه بی‌طرفی وجود ندارد گفت: هیچ رسانه ای خنثی ای وجود ندارد و این یکی از دروغ های بزرگی است که بما گفتند. رسانه آن چیزی را که می‌بینید و از منظر خودش فکر می کند درست است به مخاطب منتقل می‌کند. اجرا رسانه در همین نقطه است، روایتی است که به مخاطب انتقال می‌دهد. حالا ما چه روایتی باید به مخاطب منتقل کنیم که موجب رشد سرمایه اجتماعی شود؟

مهدیان اظهار داشت: رسانه‌ها جزئی از پازل در سرمایه اجتماعی است. آنها تصویری از موضوعات را به مخاطبان ارائه می‌کنند؛ بنابراین نقش کلیدی دارند. پیش از انقلاب فضایی برای آزادی رسانه وجود نداشت تا جایی که هنوز هم یک فرد میان سال و قدیمی اگر بخواهد حرف سیاسی بزند، آرام‌تر صحبت می‌کند؛ چراکه این ترس و نگرانی را از همان سال‌های پیش از انقلاب در وجودش نهادینه شده است. این ضرب المثل دیوار گوش داره و گوش هم موش داره برای همان دوران سانسور است.

مهدیان در پاسخ به این پرسش که رسانه‌های ما در ۴۰ سال پس از انقلاب چه کرده‌اند؟ نیز توضیح داد: ما در بحث محتوا رشد چشمگیری داشتیم. آزادی یکی از مواردی بود که پس از انقلاب شاهدش بودیم. اما جهت آزادی و محتوای که این آزادی ساخته است بسیار مهمترست.

وی بیان داشت: پس از انقلاب رشدی را که شاهد بودیم در بستر آزادی و مطالبات ارزش‌های انقلاب بود. امروز کسی که بالاترین سطح نظام را نقد می‌کند، ناچار با ادبیات انقلابی و ادبیات حضرت امام راحل اینکار را می کند. برای مثال آنها این موضوع را نقد می‌کنند که چرا حکومت عدالت خواه نیست؟ ممکن است در مصداق اشتباه‌هایی داشته باشند  اما مهم اینست که ما به لحاظ محتوایی به نقطه‌ای دست یافته‌ایم که حتا ضدانقلاب مجبورست نظام جمهوری اسلامی را با ادبیات انقلاب نقد کند.

معاون بخش رسانه های نوین خبرگزاری فارس تصریح کرد: امروز سطح آگاهی و طبیعتا مطالبه مردم رشد کرده است اما  ادبیات بعضی از مسئولان هم تراز با  مردم رشد نیافته است. بدسلیقگی در مواجهه با رسانه یکی از این مصادیق است.

وی افزود: معتقدم بزرگترین چالش جمهوری اسلامی در شرایط کنونی، تصویر است. روایتی از واقعیتی می‌کند و مردم تصویری از حقیقت دارند. در این امر دچار تناقض‌هایی هستیم. برای مثال گفته می‌شود خبر خوب، خبر بد است، زیرا رسانه‌ها به دنبال جذابیت هستند و جذابیت در استثناء است و استثناء عمدتا منفی است. متأسفانه ما ساده‌ترین شکل جذابیت را استخراج کرده‌ایم که روی مباحث تلخ تصویرسازی شده است.

مهدیان اظهار در ادامه این نشست گفت: ما گرفتار افول رسانه‌ها هستیم. در گذشته منبع خبر برای مان بسیار مهم بود اما امروزه تنها خبر برای مان مهم است و فرقی نمی‌کند که آن خبر را از کدام کانال و یا رسانه گرفتن کرده ایم. امروز جنگ روایت را شاهد هستیم و کسی پیروز میدان است که روایت غالبی را تهیه کند و به بیشترین مخاطب برساند. اگر شما به هر دلیلی ذائقه مخاطب را بسازید و آن را دست به دست کنید، در این اجرا موفق خواهید شد.

وی بیان  داشت: در یک نظرسنجی اخبار حوادث را در میان سه کشور مورد بررسی قرار دادند که ایران یکی از آن کشورها بود. نتایج این نظرسنجی بسیار جالب بود مبنی بر اینکه ایران بالاترین سطح انتشار خبر حوادث را در میان رسانه‌های حوادث آن کشورها داشت. در حالی که ایران کمترین حوادث را در کشور برخوردار بود.

مهدیان ادامه داد، امروز باید به سطحی از بلوغ رسانه برسیم که جذابیت صرفا در اخبار منفی نیست و باید به نقطه دست یابیم .

وی افزود: زاویه نگاه مان باید تغییر کند که خبر خوب صرف خوب گفتن نیست بلکه خبر خوب دیدن زیبایی و زیبا دیدن است. خبر خوب یعنی گفتن اخبار بد با زاویه نگاهی که مردم روشنی و امید را در دل مصیبت هم درک کنند.

**بصیریان: اعتماد مهمترین سرمایه اجتماعی است

در ادامه حسین بصیریان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر علوم ارتباطات و رسانه‌های اجتماعی با اشاره به ویژگی‌های سرمایه اجتماعی گفت: مالکیت فردی در سرمایه اجتماعی دخیل نیست و به عنوان یک سرمایه‌گذاری دائمی تلقی نمی‌شود. ما به عقبه سرمایه نیاز داریم.

وی اعتماد را مهم‌ترین سرمایه اجتماعی دانست و گفت: وقتی اسم سرمایه به ذهن می‌آید، نگاه مردم به سمت اقتصاد پیش می‌رود؛ بنا بر این باید راهی بیابیم تا به کنش ارتباطی چیزی بیفزاییم که در این صورت دارایی اجتماعیمان بیشتر، نظام‌مند و در نهایت توسعه خواهد یافت.

این پژوهشگر علوم ارتباطات و رسانه‌های اجتماعی تصریح کرد: رسانه دستکاری می‌کند، فریب می‌دهد و یک روایتی از واقعیت را به مخاطب انتقال می‌دهد، روایتی که آن را به اصرار و خنثی عرضه می‌کند. امروز یک رسانه ممکن است منادی یک صدا باشد. امام راحل در فرمایشاتشان عنوان کردند که رسانه صداوسیما یک دانشگاه است؛ درواقع ما باید پیامی را به نحوی به مخاطب انتقال دهیم که ناراحتی و آسیبی ایجاد نکنیم که نتوانیم آن را حل کنیم.نقش رسانه‌ها آموزش است و رسانه‌ها می‌توانند در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آموزش‌هایی را برای سرمایه اجتماعی داشته باشد.

این مدرس دانشگاه تصریح کرد: اگرچه ما امروزه به فرد رسانه و شهروند رسانه رسیده‌ایم اما کماکان یک سری از افراد به عنوان نخبه اقتصادی و سیاسی در حوزه‌های مختلف اعتماد داریم و به نوعی آنها نقش آفرین هستند. در این ۴۰ سال در عرصه تکنولوژی و فنی موفق بوده‌ایم اما درجایی موفق نبودیم که دلایل همه این ها باید مورد بحث و بررسی قرار بگیرد. صداوسیما در برخی از حوزه مطالبات مردم را دنبال کرده و در بخشی دیگر این نقش را انجام نداده است.

وی گفت: در ۴۰ سال رسانه‌های تخصصی به وجود آمده‌اند و امروزه شاهد تعداد زیادی از شبکه‌های تخصصی همچون سلامت، ورزش و قرآن هستیم. معتقدم اگر سیاست‌گذاران آگاهی از شرایط محیط پیرامونی نداشته باشند، قطعا شکاف نسلی ایجاد خواهد شد و آنها وابسته رسانه‌هایی خواهند شد که محتوای نادرستی دارند.

 این پژوهشگر علوم ارتباطات و رسانه‌های اجتماعی تصریح کرد: امروز جنگ روایت‌ها وجود دارد. بیش از ۱۵۰ رسانه به زبان فارسی تولید محتوا می‌شود. پرس تی وی و العالم روی سبک زندگی کار می‌کنند. ما باید یاد بگیریم که سرمایه اجتماعی را به چه میزان، به چه کسی، از چه کانالی و با چه تأثیرگذاری ارتقاء می‌دهیم. معتقدم در حوزه معاونت سیاسی و حوزه خبر باید طرح نو ایجاد شود. همچنین ما به معماری نو برای بازمهندسی ساختار رسانه‌ای در نظام جامع رسانه‌ای باید توجه ویژه‌ای داشته باشیم.

انتهای پیام/

06
دسامبر 2018
نویسنده
دسته‌ها اخبار فیلم
دیدگاه‌ها بدون دیدگاه
برچسب‌ها

دیدگاه‌ها بسته است.